Prodaja akcija

Prodaja akcija 2017-01-05T09:52:42+00:00

Prodaja akcija se odvija prema tačno određenom postupku. Prodaja akcija akcionarskih društava vrši se na Beogradskoj berzi ili putem ponude za preuzimanje i to isključivo preko člana Beogradske berze, Centralnog registra, depoa i kliringa za hartije od vrednosti. U oba slučaja prvi korak predstavlja potpisivanje Ugovora o otvaranju I vođenju vlasničkog računa hartija od vrednosti. Pri tom treba znati da klijent može da proda samo akcije koje se nalaze na njegovom vlasničkom računu.

Prodaja akcija akcionarskih društava se može obavljati na Beogradskoj berzi samo u slučaju da su te akcije uključene na tržište berze. U tom slučaju je potrebno sledeće:

  • potpisati Ugovor o posredovanju u trgovini hartijama od vrednosti sa brokerom,
  • otvoriti namenski račun (dinarski) za prodaju akcija kod banke koja mora biti član Centralnog registra. Takođe je potrebno dostaviti broker kopiju Ugovora kao dokaz da je račun otvoren,
  • potpisati nalog za prodaju akcija po kome se definišu svi bitni elementi kao što su oznaka akcije, cena, količina, vreme trajanja naloga i dr.

Kad je prodaja akcija u pitanju, cena akcije može biti limitirana ili preovlađujuća. Kod limitirane cene imamo slučaj da je prodavac spreman da proda akcije po ceni koja je jednaka ili visa od limitirane cene. Preovlađujuća cena podrazumeva da je prodavac spreman da prihvati bilo koju cenu koja je u zoni tzv. fluktuacije. Takav nalog je po pravilu uvek dnevni nalog, a njegova osnovna karakteristika je da ima prednost pri izvršenju. Važno je napomenuti da prodavac obavezno definiše broj akcija koje želi da proda, dok trajanje vremena naloga može biti trojako i to – dnevni nalog, nalog do određenog dana i nalog do opoziva. Kod poslednje vrste naloga, vreme trajanja je ograničeno na 90 dana ukoliko se u međuvremenu do tada ne opozove od strane zainteresovanih klijenata.

Sekundarno trgovanje akcijama (kupovina i prodaja akcija na berzi) na slobodnom berzanskom tržištu se organizuje svakog radnog dana. Rok za saldiranje zaključene trgovinske transakcije je tri radna dana I tada se akcije prenose sa vlasničkog računa hartija od vrednosti lica koje je prodalo akcije na vlasnički račun kupca, a novac se uplaćuje na njegov namenski račun koji je otvoren u svrhu da se izvrši prodaja akcija i to u iznosu umanjenom za sve provizije. Nakon realizacije naloga broker dostavlja klijentu potvrdu o prodaji akcija čime je praktično završen proces trgovinske transakcije, odnosno, prodaja akcija.

Prodaja akcija putem tzv. Ponude za preuzimanje se praktično obavlja u roku trajanja te ponude, a u skladu sa objavljenim tekstom ponude za preuzimanje, odnosno navedenim uslovima. Ponuda se upućuje svim akcionarima određenog akcionarskog društva od strane ponuđača, odnosno, lica zainteresovanog da stekne akcije društva, po određenoj ceni koja je specificirana u objavljenoj ponudi. U slučaju da akcionar ima nameru da prihvati ponudu i proda svoje akcije, potrebno je da otvori namenski (dinarski) račun kod banke (članice Centralnog registra) I dostavi potvrdu o tome svom broker za posredovanje (prodaja akcija). Zatim, potpisuje Ugovor sa brokerom o posredovanju pri deponovanju akcija i nalog za deponovanje akcija. Ovim nalogom se akcije prenose na račun deponovanih akcija koji je otvoren od strane ponuđača. U slučaju da je ponuda neuspešna, akcije se sa računa deponovanih hartija od vrednosti ponuđača automatski vraćaju na vlasničke račune akcionara koji su te akcije deponovali. Ukoliko je u pitanju uspešna ponuda broker šalje klijentima potvrdu da je uspešno obavljena prodaja akcija.